دتکتور دودی مکنده AVA مدل CUPID HM1D

دتکتور دودی مکنده AVA مدل CUPID HM1D یک سیستم تشخیص بسیار زودهنگام حریق از نوع Single Zone Aspirating Smoke Detector است که علاوه بر تشخیص دود، امکان پایش گاز مونوکسیدکربن یا CO را نیز فراهم می‌کند. AVA در بخش Ordering Information کاتالوگ، مدل HM1 را به‌عنوان Single Zone ASD و مدل HM1D را به‌صورت Single Zone ASD with CO معرفی می‌کند. بنابراین تفاوت اصلی HM1D با HM1، اضافه‌شدن قابلیت تشخیص CO به همان پلتفرم تک‌زون خانواده CUPID است.

HM1D هوا را به‌صورت فعال از شبکه لوله نمونه‌برداری دریافت می‌کند و به کمک فناوری Light Scattering Mass Detection و منبع نور High-Power Blue LED ذرات دود را بررسی می‌کند. هم‌زمان، سیستم می‌تواند دما، رطوبت و CO را نیز پایش کند. این ترکیب باعث می‌شود CUPID HM1D فقط یک دتکتور دود معمولی نباشد و اطلاعات بیشتری درباره تغییرات محیط در اختیار اپراتور قرار دهد.

در پروژه‌هایی که تشخیص زودهنگام حریق اهمیت بالایی دارد، انتخاب تجهیز باید همراه با طراحی صحیح شبکه Sampling انجام شود. برای آشنایی بیشتر با این فرآیند می‌توانید بخش طراحی و اجرای سیستم اعلام حریق ایمن سازه وزین را بررسی کنید. همچنین برای مشاهده خانواده اصلی محصولات، صفحه رسمی دتکتورهای دودی مکنده AVA PREVENT مرجع خارجی مناسبی است؛ سایت رسمی AVA خانواده CUPID را در گروه Aspirating Smoke Detectors قرار می‌دهد.

CUPID HM1D چیست؟

CUPID HM1D یک ASD تک‌زون است که برای نمونه‌برداری فعال از هوای محیط طراحی شده است. Aspirator داخلی، هوا را از نقاط تعیین‌شده در شبکه لوله می‌کشد و آن را به محفظه تشخیص می‌رساند.

سنسور دود، ذرات موجود در نمونه هوا را تحلیل می‌کند. Flow Sensor نیز جریان هوا را بررسی می‌کند تا دستگاه بتواند مشکلاتی مانند کاهش یا افزایش غیرعادی Flow را تشخیص دهد.

در مدل HM1D یک قابلیت مهم دیگر نیز وجود دارد: CO Detection.

همین قابلیت HM1D را از مدل پایه HM1 متمایز می‌کند. کاتالوگ برای HM1D عبارت «Single Zone ASD with CO» را به‌صورت صریح درج کرده است.

تفاوت HM1D و HM1

این دو مدل بسیاری از مشخصات اصلی خود را به اشتراک می‌گذارند، اما HM1D سنجش CO را نیز اضافه می‌کند.

بنابراین اگر پروژه علاوه بر دود به پایش مونوکسیدکربن نیز نیاز داشته باشد، HM1D مدل کامل‌تری نسبت به HM1 محسوب می‌شود.

جدول مشخصات فنی AVA CUPID HM1D

کاتالوگ ابعاد، جریان و وزن را با عنوان HM1 ارائه می‌کند و HM1D را به‌عنوان نسخه HM1 مجهز به CO در Ordering Information قرار می‌دهد. بنابراین برای HM1D نیز باید همین پلتفرم سخت‌افزاری را مبنا قرار داد، مگر اینکه AVA برای Revision خاص محصول دیتاشیت جداگانه‌ای منتشر کند.

تشخیص CO تا 1000ppm

ویژگی متمایز CUPID HM1D، قابلیت CO Detection است.

محدوده سنجش مونوکسیدکربن در کاتالوگ:

0 تا 1000ppm

اعلام شده است.

مونوکسیدکربن می‌تواند یکی از محصولات احتراق ناقص باشد. در نتیجه، ترکیب Smoke Detection و CO Monitoring اطلاعات بیشتری درباره تغییرات غیرعادی محیط در اختیار سیستم قرار می‌دهد.

این قابلیت به‌خصوص در پروژه‌هایی ارزشمند است که طراح می‌خواهد علاوه بر ذرات دود، یک پارامتر گازی مرتبط با شرایط احتراق را نیز بررسی کند.

دو Event Threshold برای CO، دما و رطوبت

AVA در خانواده CUPID امکان تعریف دو Event Threshold را برای Temperature، Humidity و CO در صورت استفاده از سنسور CO معرفی می‌کند.

در HM1D این قابلیت اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا کاربر می‌تواند علاوه بر Smoke Alarm Levels، تغییرات CO را نیز در قالب Thresholdهای محیطی مدیریت کند.

این ساختار می‌تواند به سیستم مانیتورینگ کمک کند تا قبل از رسیدن شرایط به Alarm اصلی، تغییرات محیط را به اپراتور نشان دهد.

فناوری High-Power Blue LED

CUPID HM1D از یک High-Power Blue LED برای تشخیص دود استفاده می‌کند.

AVA توضیح می‌دهد که نور آبی نسبت به ذرات کوچک دود حساسیت بالایی دارد. این ذرات معمولاً در مرحله اولیه حریق ایجاد می‌شوند؛ یعنی زمانی که ممکن است هنوز Smoke Density بالایی در محیط وجود نداشته باشد.

این ویژگی برای Very Early Warning Fire Detection اهمیت زیادی دارد، زیرا هدف ASD شناسایی نشانه‌های اولیه حریق قبل از توسعه کامل آن است.

فناوری Large Volume Three-Dimension Detection

AVA در سری CUPID از یک محفظه تشخیص Large Volume با ساختار Three-Dimension استفاده می‌کند.

این طراحی حجم بیشتری از سیگنال پراکنده‌شده نور را دریافت می‌کند. در نتیجه، دستگاه می‌تواند غلظت واقعی ذرات موجود در نمونه هوا را دقیق‌تر ارزیابی کند.

ترکیب این ساختار با Blue LED به سیستم کمک می‌کند پاسخ مناسبی به ذرات کوچک و بزرگ دود ارائه کند.

محدوده حساسیت Smoke Detection

محدوده تشخیص دود دستگاه:

0.02 تا 25%/m

و محدوده تنظیم Alarm Sensitivity:

0.01 تا 20%/m

است.

این دو عدد مفهوم متفاوتی دارند.

Smoke Detection Range محدوده کلی اندازه‌گیری دستگاه را مشخص می‌کند، در حالی که Alarm Sensitivity Range بازه‌ای است که مهندس می‌تواند برای تنظیم آستانه Alarm استفاده کند.

بنابراین مهندس می‌تواند حساسیت HM1D را متناسب با شرایط محیط، نوع کاربری و Risk Assessment تنظیم کند.

چهار سطح Alarm

HM1D چهار سطح هشدار ارائه می‌دهد:

این ساختار امکان واکنش مرحله‌ای را فراهم می‌کند.

برای مثال، Alert می‌تواند اولین تغییر غیرعادی Smoke Level را نشان دهد. Action مرحله جدی‌تری را اعلام می‌کند و Fire-1 و Fire-2 برای سناریوهای اصلی حریق کاربرد دارند.

در نتیجه، اپراتور قبل از رسیدن سیستم به سطح Fire می‌تواند افزایش تدریجی دود را مشاهده کند.

سنسور داخلی Temperature

CUPID HM1D علاوه بر Smoke و CO، Temperature Detection نیز دارد.

محدوده سنجش دما:

0 تا 100°C

اعلام شده است.

این سنسور به اپراتور اجازه می‌دهد تغییر دمای محیط را در کنار سایر پارامترها مشاهده کند.

وجود اطلاعات Smoke، CO و Temperature در کنار یکدیگر می‌تواند تصویر کامل‌تری از تغییرات محیط ارائه کند.

سنسور داخلی Humidity

HM1D رطوبت نسبی را نیز اندازه‌گیری می‌کند.

محدوده Humidity Detection:

0 تا 100% RH

است.

این داده به‌خصوص در محیط‌هایی که تغییر رطوبت می‌تواند روی شرایط تجهیزات یا رفتار ذرات محیط تأثیر بگذارد، مفید است.

Smart Smoke Level یا SSL

الگوریتم Smart Smoke Level یکی دیگر از قابلیت‌های مهم CUPID است.

سیستم بعد از روشن‌شدن، Background Particle Level محیط را بررسی می‌کند و این فرآیند را به‌صورت مداوم ادامه می‌دهد.

AVA اعلام می‌کند SSL میانگین سطح ذرات پس‌زمینه را محاسبه می‌کند و آن را به‌عنوان نقطه مرجع تشخیص در نظر می‌گیرد.

این الگوریتم به دستگاه کمک می‌کند افزایش واقعی Smoke Level را بهتر از تغییرات طبیعی محیط تشخیص دهد و Nuisance Alarm را کاهش دهد.

پوشش تا 1600 متر مربع

کاتالوگ برای پلتفرم HM1 Coverage برابر:

1600m²

را اعلام می‌کند.

چون HM1D نسخه Single Zone HM1 با CO است، این مشخصه به پلتفرم تک‌زون آن مربوط می‌شود.

با این حال، Coverage به‌تنهایی برای طراحی شبکه کافی نیست. مهندس باید کلاس EN54-20، تعداد Sampling Hole، طول Pipe، Transport Time و جریان هوا را نیز بررسی کند.

طول شبکه Sampling Pipe

کاتالوگ برای HM1 مشخصات زیر را ارائه می‌کند:

این ظرفیت باعث می‌شود HM1D بتواند یک Zone نسبتاً گسترده را از طریق شبکه نمونه‌برداری پوشش دهد.

طول واقعی شبکه باید از طریق محاسبات طراحی مشخص شود و مهندس نباید صرفاً مقدار حداکثری جدول را برای تمام پروژه‌ها استفاده کند.

تعداد Sampling Hole بر اساس EN54-20

این اعداد مستقیماً در دیتاشیت CUPID آمده‌اند.

AVA نیز تأکید می‌کند که مهندس باید برای تعیین طول Pipe و تعداد نقاط نهایی به Design Manual مراجعه کند.

Aspirator ده‌سرعته

HM1D از همان پلتفرم HM1 با Aspirator ده‌سرعته استفاده می‌کند.

کاربر می‌تواند Aspirator Speed را در 10 سطح تنظیم کند.

این قابلیت به طراح انعطاف بیشتری برای تنظیم جریان Sampling Network می‌دهد.

با این حال، مهندس باید سرعت Aspirator را در کنار طول لوله، تعداد Holeها و Transport Time تنظیم کند.

Mini 3-in-1 Display

CUPID HM1D یک Mini 3-in-1 Display دارد که سه نقش اصلی را انجام می‌دهد:

• Display
• Programmer
• Control

Display Mode اطلاعات Real-Time را نمایش می‌دهد. این اطلاعات می‌توانند شامل Smoke Value، Flow، Active Event، Temperature، Humidity و در HM1D مقدار CO باشند.

در نتیجه، تکنسین می‌تواند چند پارامتر محیطی را مستقیماً روی دستگاه مشاهده کند.

Programmer Mode

در Programmer Mode، کاربر می‌تواند پارامترهایی مانند Alarm Threshold، Fan Speed و Address را تنظیم کند.

AVA برای تنظیمات جامع‌تر استفاده از AVA Tool روی کامپیوتر را پیشنهاد می‌کند. همچنین در یک سیستم Networked، برخی تنظیمات می‌توانند از طریق AMS یا NCP در دسترس قرار گیرند.

این ساختار فرآیند Commissioning را انعطاف‌پذیرتر می‌کند.

Control Mode

Control Mode فرمان‌های اصلی زیر را ارائه می‌کند:

• Reset
• Isolate / De-Isolate
• Silence
• Display Test

این امکانات برای تست دوره‌ای و سرویس سیستم اهمیت زیادی دارند.

برای آشنایی بیشتر با اهمیت نگهداری سیستم می‌توانید صفحه تعمیر و نگهداری سیستم‌های آتش‌نشانی ایمن سازه وزین را نیز بررسی کنید.

Flow Monitoring

HM1D برای Flow Detection از Heat Mass Detection استفاده می‌کند.

دستگاه جریان Pipe را نسبت به 100% Normalize می‌کند و می‌تواند دو وضعیت اصلی را تشخیص دهد:

• Flow High Fault
• Flow Low Fault

همچنین Flow Detection Sensitivity قابلیت تنظیم دارد.

این ویژگی به دستگاه کمک می‌کند مشکلات Sampling Network را سریع‌تر شناسایی کند.

Relay Outputs در HM1D

دیتاشیت برای پلتفرم HM1 دو Relay قابل برنامه‌ریزی را به‌صورت استاندارد معرفی می‌کند.

Rating هر Relay:

2A @ 30VDC

است.

همچنین Expansion I/O اختیاری می‌تواند چهار Relay دیگر و یک GPI در اختیار سیستم قرار دهد.

بنابراین برای صفحه محصول بهتر است مشخصات را به شکل زیر بنویسید:

«2 خروجی Relay قابل برنامه‌ریزی به‌صورت استاندارد، با امکان افزودن ماژول Expansion I/O چهار رله‌ای.»

این عبارت از درج اشتباه «6 Relay داخلی» جلوگیری می‌کند.

یک ورودی GPI

پلتفرم HM1 یک General Purpose Input قابل برنامه‌ریزی دارد.

HM1D نیز به‌عنوان نسخه HM1 with CO از همین معماری تک‌زون استفاده می‌کند. Expansion I/O نیز یک GPI اضافی در اختیار سیستم قرار می‌دهد.

RS-485 Network

CUPID HM1D قابلیت اتصال به RS-485 Network را دارد.

کاتالوگ مشخصات زیر را اعلام می‌کند:

• حداکثر 250 دستگاه در Network
• حداکثر طول کل کابل شبکه 1.2km
• پشتیبانی از Modbus RTU Open Protocol

این قابلیت‌ها به طراح اجازه می‌دهند چند تجهیز AVA را در یک معماری مانیتورینگ مرکزی قرار دهد.

Modbus RTU

HM1D از Modbus RTU Open Protocol پشتیبانی می‌کند.

این پروتکل می‌تواند برای انتقال اطلاعات به سیستم‌های سازگار مورد استفاده قرار گیرد.

برای مطالعه مستندات و نرم‌افزارهای رسمی AVA نیز می‌توانید به بخش Support و نرم‌افزارهای AVA PREVENT مراجعه کنید؛ AVA در این بخش ابزارهایی مانند AvaTool و AvaFlow را ارائه می‌کند.

ثبت 180,000 رویداد

دیتاشیت انگلیسی خانواده CUPID ظرفیت Event Log را:

180,000 Event

اعلام می‌کند.

انواع Event شامل:

Alarm، Fault، Operation، Smoke، Flow، Temperature، Humidity و CO

هستند.

وجود CO در فهرست Eventها برای HM1D اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا تاریخچه تغییرات مونوکسیدکربن را نیز می‌توان در کنار Smoke و سایر پارامترها ثبت کرد.

شرایط محیطی HM1D

دیتاشیت خانواده HM1/HM2 شرایط زیر را اعلام می‌کند:

این اعداد مربوط به شرایط عملکرد خود دستگاه هستند و نباید با Temperature Detection Range داخلی سنسور که 0 تا 100°C است اشتباه شوند.

تغذیه و مصرف جریان

پلتفرم HM1 با ولتاژ:

24 ±4.8VDC

کار می‌کند.

Current نیز براساس Aspirator Speed بین:

115 تا 157mA

اعلام شده است.

این مقدار باید در طراحی Power Supply و Battery Backup لحاظ شود.

ابعاد و وزن

دیتاشیت ابعاد HM1 را:

154 × 97.4 × 321.7mm

و وزن آن را:

2.2kg

اعلام می‌کند.

از آنجا که HM1D در Ordering Information همان Single Zone Platform را همراه CO معرفی می‌کند، کاتالوگ برای HM1D ابعاد جداگانه‌ای درج نکرده است. بنابراین در صفحه فروش بهتر است مشخص کنید که این ابعاد مربوط به پلتفرم HM1/HM1D هستند.

HM1D برای چه پروژه‌هایی مناسب است؟

CUPID HM1D زمانی انتخاب مناسبی است که پروژه علاوه بر Very Early Smoke Detection به پایش CO نیز نیاز داشته باشد.

نمونه کاربردهای قابل بررسی شامل:

• Data Center و اتاق سرور
• اتاق برق
• مراکز مخابراتی
• Control Room
• Battery Room و برخی فضاهای تجهیزات
• آرشیو و بایگانی
• محیط‌های صنعتی حساس
• فضاهای دارای جریان هوای زیاد

هستند.

سایت رسمی AVA نیز فلسفه ASD این شرکت را بر پایه Active Air Sampling و High-Sensitivity Detection برای ایجاد هشدار بسیار زودهنگام معرفی می‌کند.

برای مقایسه سایر تجهیزات اعلام حریق نیز می‌توانید از فروشگاه تجهیزات ایمنی و اعلام حریق ISV Kala استفاده کنید.

اهمیت ترکیب Smoke و CO Detection

در HM1D، طراح فقط یک پارامتر را پایش نمی‌کند.

سیستم می‌تواند چهار داده مهم را در اختیار کاربر قرار دهد:

• Smoke
• CO
• Temperature
• Humidity

وجود این اطلاعات کمک می‌کند اپراتور تغییرات محیط را از چند زاویه بررسی کند.

برای مثال، افزایش Smoke همراه با تغییر CO می‌تواند اطلاعات بیشتری نسبت به مشاهده Smoke Level به‌تنهایی در اختیار تیم بهره‌برداری قرار دهد.

البته منطق Alarm و Cause & Effect باید براساس الزامات پروژه طراحی شود و سنسور CO نباید بدون تحلیل مهندسی جایگزین دیگر تجهیزات تشخیص شود.

استاندارد و اعتبار CUPID

کاتالوگ ارسالی خانواده CUPID را با Listings / Approvals معرفی می‌کند و نشان CE نیز در صفحه محصول دیده می‌شود.

در کنار کاتالوگ، پروفایل فعلی سازنده اعلام می‌کند که خانواده CUPID در سال 2025 گواهی EN54-20 دریافت کرده است. این اطلاعات مربوط به وضعیت فعلی اعلام‌شده در سایت رسمی AVA است و از متن کاتالوگ 2023 جدیدتر محسوب می‌شود.

برای پروژه‌ای که Certificate جزو مدارک قراردادی است، بهتر است نسخه اصلی گواهی همان Product Revision نیز بررسی شود.

سوالات متداول درباره CUPID HM1D

HM1D چه نوع دتکتوری است؟

یک Single Zone Aspirating Smoke Detector with CO است.

تفاوت HM1D با HM1 چیست؟

HM1D قابلیت CO Detection دارد؛ HM1 مدل پایه بدون CO است.

محدوده CO Detection چقدر است؟

0 تا 1000ppm.

محدوده Smoke Detection چقدر است؟

0.02 تا 25%/m.

Alarm Sensitivity چقدر است؟

0.01 تا 20%/m.

مساحت پوشش چقدر است؟

پلتفرم HM1 برای 1600 متر مربع معرفی شده است.

حداکثر Branched Pipe Length چقدر است؟

260 متر.

چند Sampling Hole دارد؟

8 نقطه در Class A، تعداد 16 در Class B و 30 نقطه در Class C.

آیا دما را اندازه می‌گیرد؟

بله، محدوده سنجش Temperature برابر 0 تا 100°C است.

آیا Humidity Detection دارد؟

بله، 0 تا 100% RH.

چند Alarm Level دارد؟

چهار سطح Alert، Action، Fire-1 و Fire-2.

چند Relay دارد؟

2 Relay قابل برنامه‌ریزی استاندارد؛ Expansion I/O اختیاری چهار Relay دیگر اضافه می‌کند.

آیا RS-485 دارد؟

بله.

آیا Modbus RTU دارد؟

بله.

ظرفیت Event Log چقدر است؟

180,000 Event طبق دیتاشیت انگلیسی.

IP Rating چیست؟

IP51.

جمع‌بندی

دتکتور دودی مکنده AVA CUPID HM1D یک ASD تک‌زون چندپارامتری برای Very Early Warning Fire Detection است. این مدل در کنار تشخیص دود، سنجش CO، Temperature و Humidity را نیز در اختیار سیستم قرار می‌دهد. AVA مدل HM1D را به‌طور مشخص به‌عنوان Single Zone ASD with CO معرفی می‌کند.

محدوده Smoke Detection از 0.02 تا 25%/m، Alarm Sensitivity از 0.01 تا 20%/m و CO Detection از 0 تا 1000ppm است. شبکه نمونه‌برداری می‌تواند تا 105 متر به‌صورت Linear یا 260 متر به‌صورت Branched طراحی شود و تعداد Sampling Hole براساس EN54-20 Class A/B/C به‌ترتیب 8، 16 و 30 نقطه است.

چهار Alarm Level، Aspirator ده‌سرعته، Smart Smoke Level، Flow Monitoring، RS-485، Modbus RTU، ثبت 180 هزار Event و Mini 3-in-1 Display نیز امکانات مدیریت و مانیتورینگ HM1D را تکمیل می‌کنند.