دتکتور گاز کانونشنال ZITEX مدل ZI-G 915

دتکتور گاز کانونشنال ZITEX مدل ZI-G 915 یک Conventional Gas Detector برای تشخیص نشتی متان و گاز طبیعی در محیط است. این تجهیز می‌تواند هم به‌صورت مستقل و بدون کنترل پنل کار کند و هم در حالت Network به یک کنترل پنل متصل شود. به همین دلیل، ZI-G 915 تنها یک هشداردهنده محلی نیست و می‌تواند متناسب با معماری پروژه در ساختار یک سیستم اعلام خطر نیز قرار گیرد.

براساس کاتالوگ ZITEX، آستانه اعلام خطر این محصول برابر 12% LEL است و دستگاه علاوه بر هشدار صوتی داخلی، دارای سه LED برای نمایش وضعیت راه‌اندازی، Normal، Alarm و Internal Fault است. قابلیت Auto Reset در حالت مستقل، خروجی رله 12 ولت، فناوری F.A.P برای مقابله با هشدارهای کاذب و بدنه ABS مقاوم در برابر حرارت نیز از مهم‌ترین ویژگی‌های این مدل هستند.

برای بررسی ساختار کلی تجهیزات اعلام حریق و سیستم‌های تشخیص خطر، بهتر است نوع گاز هدف، نحوه ارتباط دتکتور با کنترل پنل و سناریوی واکنش سیستم از ابتدای طراحی مشخص شود.

دتکتور گاز ZI-G 915 چیست؟

ZI-G 915 یک آشکارساز گاز کانونشنال است که برای تشخیص وجود گاز هدف در محیط و ایجاد هشدار پس از رسیدن غلظت به آستانه تعیین‌شده طراحی شده است.

در کاتالوگ ۱۴۰۴، گاز هدف این مدل:

Methane (Natural Gas – G20)

اعلام شده است.

بنابراین هنگام معرفی این محصول در صفحه سایت بهتر است آن را به‌طور مشخص «دتکتور متان و گاز طبیعی» معرفی کنید و بدون مستند تکمیلی، کاربرد آن را به همه گازهای قابل اشتعال تعمیم ندهید.

مشخصات فنی ZITEX ZI-G 915

این جدول براساس نسخه جدید کاتالوگ ZITEX تنظیم شده است. اطلاعات فنی وب‌سایت رسمی نیز ولتاژ 220V AC، توان کمتر از 1W، ساختار سه LED، بدنه ABS و ابعاد 98×98×61 میلی‌متر را برای این مدل تأیید می‌کند.

آستانه 12% LEL در ZI-G 915 چه معنایی دارد؟

یکی از مهم‌ترین مشخصات ZI-G 915 مقدار 12% LEL است.

LEL مخفف Lower Explosive Limit یا حد پایین انفجار است. این پارامتر پایین‌ترین غلظتی از یک گاز قابل اشتعال در هوا را بیان می‌کند که می‌تواند شرایط اشتعال‌پذیر ایجاد کند.

بنابراین درج 12% LEL به این معنا نیست که دتکتور منتظر می‌ماند تا 12 درصد حجمی محیط از گاز پر شود. این عدد برابر 12 درصد از حد پایین انفجار گاز هدف است.

این تفاوت بسیار مهم است و در توضیحات محصول باید درست بیان شود؛ زیرا عبارت «12 درصد گاز» می‌تواند برداشت فنی اشتباهی ایجاد کند.

تشخیص نشتی متان و گاز طبیعی

در آخرین کاتالوگ، حساسیت ZI-G 915 به Methane / Natural Gas – G20 نسبت داده شده است.

هدف اصلی Detector این است که افزایش غلظت گاز را پیش از رسیدن به شرایط خطرناک‌تر تشخیص دهد و هشدار ایجاد کند.

در نتیجه، این تجهیز می‌تواند در پروژه‌هایی مورد بررسی قرار گیرد که ریسک نشتی گاز طبیعی یا متان وجود دارد.

با این حال، انتخاب نهایی باید براساس نوع دقیق گاز، شرایط محیط، تهویه و الزامات طراحی انجام شود.

قابلیت عملکرد مستقل بدون کنترل پنل

یکی از ویژگی‌های کاربردی ZI-G 915، Alone / Independent Mode است.

در این حالت دستگاه می‌تواند بدون کنترل پنل مرکزی فعالیت کند.

هنگامی که غلظت گاز از آستانه تعریف‌شده عبور کند، خود دستگاه می‌تواند هشدار محلی ایجاد کند. سپس پس از برطرف شدن وضعیت Alarm نیز قابلیت Auto Reset در حالت مستقل برای آن در کاتالوگ ذکر شده است.

این قابلیت باعث می‌شود استفاده از دستگاه صرفاً به پروژه‌های دارای سیستم اعلام حریق مرکزی محدود نباشد.

عملکرد شبکه‌ای با کنترل پنل

ZI-G 915 علاوه بر حالت مستقل، دارای Network Mode with Control Panel نیز هست.

در این حالت Detector می‌تواند بخشی از یک سیستم مرکزی باشد و وضعیت خطر را به کنترل پنل منتقل کند.

مزیت این معماری آن است که Alarm تنها در محل Detector باقی نمی‌ماند و می‌تواند وارد منطق کلی سیستم شود.

برای مثال، در یک پروژه حرفه‌ای کنترل پنل ممکن است پس از دریافت وضعیت خطر، براساس Cause & Effect تعریف‌شده اقدامات دیگری را نیز اجرا کند.

Auto Reset در حالت مستقل

Auto-reset after alarm cancelling یکی دیگر از قابلیت‌های ZI-G 915 است.

طبق کاتالوگ این ویژگی مربوط به Alone Mode است.

پس از اینکه شرایط Alarm از بین برود، دستگاه می‌تواند بدون نیاز به Reset از کنترل پنل به وضعیت عادی بازگردد.

این قابلیت برای استفاده مستقل محصول اهمیت زیادی دارد.

خروجی رله 12 ولت

در فهرست ویژگی‌های کاتالوگ، 12V Relay Output برای ZI-G 915 درج شده است.

خروجی رله می‌تواند برای انتقال فرمان به تجهیزات جانبی در سناریوی پروژه مورد استفاده قرار گیرد.

با این حال، نوع تجهیز قابل اتصال، جریان مجاز و دیاگرام دقیق سیم‌بندی باید از Manual رسمی محصول بررسی شود. صفحه اصلی کاتالوگ اطلاعات کامل مربوط به ظرفیت بار این خروجی را ارائه نمی‌کند.

در نتیجه، بهتر است در متن سایت از ادعاهایی مانند «قابلیت راه‌اندازی مستقیم هر نوع شیر برقی یا فن» خودداری شود، مگر اینکه مشخصات الکتریکی و Manual آن را تأیید کنند.

بازر داخلی حداقل 80 دسی‌بل

ZI-G 915 دارای Buzzer داخلی است.

سطح صدای بازر در کاتالوگ:

≥80 dB/m

اعلام شده است.

در حالت مستقل، این هشدار صوتی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا بدون وجود کنترل پنل نیز افراد حاضر در محدوده می‌توانند از شرایط غیرعادی مطلع شوند.

البته سطح صدای واقعی دریافت‌شده در محیط به عواملی مانند فاصله، معماری فضا و صدای پس‌زمینه بستگی دارد.

سه LED برای تشخیص سریع وضعیت دستگاه

ZI-G 915 دارای سه LED عملکردی است.

این طراحی باعث می‌شود تکنسین یا کاربر بتواند وضعیت Detector را با نگاه به دستگاه تشخیص دهد.

وجود LED مجزا برای Internal Fault نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا وضعیت خرابی داخلی از Alarm واقعی تفکیک می‌شود.

زمان راه‌اندازی 180 ± 5 ثانیه

زمان Initial Setup این محصول برابر:

180 ± 5 ثانیه

است.

بنابراین پس از اعمال برق، Detector بلافاصله وارد وضعیت پایدار تشخیص نمی‌شود و برای آماده‌شدن سنسور و مدار داخلی به زمان مشخصی نیاز دارد.

در این مدت، وضعیت Start-up از طریق چشمک‌زدن سه LED قابل مشاهده است.

فناوری F.A.P برای کاهش هشدارهای کاذب

False Alarm Protection Technology یا F.A.P از ویژگی‌های کلیدی محصولات این خانواده است.

ZITEX این فناوری را به‌عنوان راهکار نرم‌افزاری و سخت‌افزاری برای حفاظت در برابر نویز و False Alarm معرفی می‌کند.

هشدار کاذب در سیستم تشخیص گاز می‌تواند باعث ایجاد اختلال و بی‌اعتمادی کاربران شود. بنابراین وجود سیستم مقابله با نویز و شرایط غیرواقعی، یکی از نقاط قابل توجه این مدل محسوب می‌شود.

با این حال، F.A.P جایگزین نصب صحیح، سرویس دوره‌ای یا انتخاب درست محل Detector نیست.

تکنولوژی SMT در مدار الکترونیکی

Technology of the Circuits برای ZI-G 915 برابر SMT اعلام شده است.

SMT یا Surface Mount Technology روشی متداول برای ساخت مدارهای الکترونیکی فشرده است.

در مستندات رسمی قدیمی‌تر ZITEX نیز به مدارهای متالیزه و پوشش محافظ در برابر رطوبت و مواد خورنده اشاره شده است.

بدنه ABS مقاوم در برابر حرارت

بدنه ZI-G 915 از Heat Resistant ABS ساخته شده است.

براساس توضیح رسمی ZITEX، طراحی بدنه دتکتور گاز ZITEX ZI-G 915 برای ایجاد مقاومت مناسب در برابر ضربه و لرزش در نظر گرفته شده است.

ابعاد دستگاه:

98 × 98 × 61 میلی‌متر

و وزن آن:

226 گرم

است.

ساختار جمع‌وجور دستگاه امکان جانمایی آن را متناسب با طراحی پروژه فراهم می‌کند.

ترمینال‌های دوبل و فضای مناسب سیم‌کشی

دو ویژگی زیر نیز در کاتالوگ برای محصول ذکر شده‌اند:

• Double Screw Type Terminals
• Sufficient Spacing for Proper Wiring

وجود ترمینال‌های مناسب و فضای کافی برای ورود و خروج سیم‌ها می‌تواند عملیات نصب و سرویس را ساده‌تر کند.

در تجهیزات ایمنی، کیفیت Terminal و سیم‌کشی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اتصال نامطمئن می‌تواند باعث ایجاد Fault یا اختلال در انتقال فرمان شود.

محدوده دمای کاری ZI-G 915

Operating Temperature این مدل:

15- تا 50+ درجه سانتی‌گراد

اعلام شده است.

رطوبت کاری نیز:

5% تا 95% RH بدون میعان

است.

این مشخصات باید با شرایط محل نصب تطابق داشته باشند.

مقایسه ZI-G 915 با ZI-CO 930

ZI-G 915 و ZI-CO 930 در صفحات متوالی کاتالوگ معرفی شده‌اند، اما کاربرد آن‌ها کاملاً متفاوت است.

بنابراین این دو تجهیز جایگزین یکدیگر نیستند. ZI-G 915 برای تشخیص گاز قابل اشتعال هدف طراحی شده، در حالی که ZI-CO 930 برای Carbon Monoxide کاربرد دارد.

تفاوت Gas Detector و Smoke Detector

دتکتور گاز ZI-G 915 با دتکتور دودی عملکرد متفاوتی دارد.

Smoke Detector به وجود دود یا ذرات ناشی از فرآیند احتراق واکنش نشان می‌دهد، اما Gas Detector برای شناسایی افزایش غلظت گاز هدف طراحی می شود.

ممکن است نشتی گاز هنوز هیچ دود یا شعله‌ای ایجاد نکرده باشد. به همین دلیل، Smoke Detector نمی‌تواند جایگزین Gas Detector در کاربرد تشخیص نشتی گاز شود.

مزیت عملکرد مستقل و شبکه‌ای

یکی از نقاط قوت طراحی ZI-G 915 همین انعطاف عملکرد است.

در پروژه کوچک، Detector می‌تواند بدون کنترل پنل کار کند و در پروژه‌ای با ساختار مرکزی، همان دستگاه قابلیت Network Mode with Control Panel را دارد.

در نتیجه، طراح می‌تواند متناسب با نیاز پروژه معماری مناسب‌تری انتخاب کند.

برای مقایسه سایر تجهیزات تشخیص و هشدار ایمنی باید حتماً نوع گاز هدف، ولتاژ تغذیه، خروجی رله و آستانه Alarm مدل‌ها را بررسی کرد.

این دتکتور برای چه کاربردهایی مناسب است؟

ZI-G 915 می‌تواند در محیط‌هایی بررسی شود که احتمال نشت متان یا گاز طبیعی وجود دارد و طراحی پروژه استفاده از Detector ثابت را لازم می‌داند.

با این حال، صفحه کاتالوگ اطلاعاتی درباره ارتفاع دقیق نصب، فاصله از تجهیزات گازسوز یا محل دقیق جانمایی ارائه نمی‌کند. بنابراین این مقادیر نباید از روی حدس وارد صفحه محصول شوند.

جانمایی باید براساس راهنمای نصب سازنده و الزامات پروژه انجام شود.

مواردی که هنگام انتخاب ZI-G 915 باید بررسی شوند

پیش از انتخاب این مدل، طراح باید نوع گاز موردنظر را با Gas Sensitivity دستگاه تطبیق دهد. همچنین ولتاژ 220V AC باید در محل نصب قابل تأمین باشد.

علاوه بر آن، باید مشخص شود دستگاه قرار است مستقل عمل کند یا به کنترل پنل متصل شود. اگر خروجی رله نیز در پروژه استفاده می‌شود، مشخصات بار و نحوه اتصال باید مطابق Manual بررسی شوند.

در نهایت، شرایط دما و رطوبت محل باید در محدوده عملکرد محصول قرار داشته باشند.

جدول قابلیت‌های اصلی ZI-G 915

4 ویژگی برجسته ZI-G 915

سوالات متداول درباره ZI-G 915

ZI-G 915 چه نوع دتکتوری است؟

یک Conventional Gas Detector برای تشخیص نشتی گاز است.

طبق کاتالوگ ۱۴۰۴ چه گازی را تشخیص می‌دهد؟

Methane / Natural Gas – G20.

آستانه Alarm دستگاه چقدر است؟

12% LEL.

آیا بدون کنترل پنل کار می‌کند؟

بله. Alone / Independent Mode برای این مدل در کاتالوگ ذکر می شود .

آیا به کنترل پنل متصل می‌شود؟

بله. Network Mode with Control Panel دارد.

آیا بازر داخلی دارد؟

بله. سطح صدای آن طبق کاتالوگ حداقل 80dB/m است.

ولتاژ کاری چقدر است؟

220±10%V AC، فرکانس 50Hz.

توان مصرفی چقدر است؟

کمتر از 1 وات.

چند LED دارد؟

سه LED.

رنگ LED حالت Alarm چیست؟

قرمز ثابت.

LED Fault چه رنگی است؟

زرد ثابت.

زمان راه‌اندازی چقدر است؟

180±5 ثانیه.

ابعاد و وزن دستگاه چیست؟

98×98×61 میلی‌متر و 226 گرم.

جمع‌بندی

دتکتور گاز ZITEX ZI-G 915 یک آشکارساز نشتی گاز با قابلیت کار مستقل و همچنین اتصال به کنترل پنل است. طبق کاتالوگ ۱۴۰۴، این مدل برای Methane / Natural Gas G20 معرفی شده و آستانه هشدار آن برابر 12% LEL است.

بازر داخلی حداقل 80dB/m، سه LED وضعیت، Auto Reset در حالت مستقل، خروجی رله 12V، فناوری F.A.P، ترمینال‌های Double Screw و بدنه ABS مقاوم در برابر حرارت از مهم‌ترین ویژگی‌های ZI-G 915 هستند.

ولتاژ کاری دستگاه 220±10%V AC و توان مصرفی آن کمتر از 1W است. همچنین ابعاد 98×98×61 میلی‌متر و وزن 226 گرم برای آن در کاتالوگ فعلی درج می شود.