دتکتور مونوکسید کربن کانونشنال ZITEX مدل ZI-CO 930

دتکتور مونوکسید کربن ZITEX مدل ZI-CO 930 یک Conventional Carbon Monoxide Detector برای تشخیص گاز CO و هشدار در برابر افزایش غلظت مونوکسید کربن در محیط است. برخلاف دتکتور گاز ZI-G 915 که برای متان و گاز طبیعی طراحی شده، ZI-CO 930 به‌طور اختصاصی نسبت به مونوکسید کربن حساس است؛ بنابراین این دو محصول کاربرد یکسانی ندارند.

طبق کاتالوگ ZITEX، این مدل با مدار SMT، تغذیه 9V DC، بازر داخلی با شدت حداقل 85dB در فاصله یک متر، سه LED وضعیت، قابلیت Push to Test، هشدار کاهش ظرفیت باتری و فناوری F.A.P برای کاهش هشدارهای کاذب طراحی شده است. همچنین دستگاه به‌جای یک آستانه ثابت و ساده، زمان واکنش متفاوتی را برای غلظت‌های 30، 50، 100 و 300 ppm تعریف می‌کند.

برای انتخاب تجهیزات مناسب در یک سیستم تشخیص و اعلام حریق باید تفاوت میان دتکتور دود، دتکتور حرارت، دتکتور گاز قابل اشتعال و دتکتور مونوکسید کربن به‌درستی در نظر گرفته شود؛ زیرا هر کدام برای تشخیص خطر متفاوتی طراحی شده‌اند.

ZI-CO 930 چیست؟

ZI-CO 930 یک آشکارساز مونوکسید کربن از سری Conventional محصولات ZITEX است. خود سازنده نیز این مدل را در فهرست محصولات کانونشنال با عنوان Carbon Monoxide Detector معرفی می‌کند.

مونوکسید کربن با گاز طبیعی یا LPG یکسان نیست. بنابراین دتکتور CO برای تشخیص نشتی متان طراحی نشده و دتکتور متان نیز جایگزین دتکتور CO محسوب نمی‌شود. همین موضوع هنگام طراحی سیستم ایمنی ساختمان اهمیت زیادی دارد.

مشخصات فنی دتکتور ZITEX ZI-CO 930

این مشخصات از جدول فنی ZI-CO 930 در کاتالوگ ZITEX استخراج شده‌اند. کاتالوگ جدید ZITEX نیز این مدل را به‌صورت Carbon Monoxide Detector معرفی می‌کند.

شرایط اعلام هشدار در غلظت‌های مختلف CO

یکی از مهم‌ترین بخش‌های مشخصات ZI-CO 930، جدول Alarm Condition است. دتکتور برای غلظت‌های مختلف مونوکسید کربن، زمان واکنش متفاوتی دارد.

این جدول نشان می‌دهد با افزایش غلظت CO، زمان لازم برای ایجاد Alarm کاهش پیدا می‌کند. به عبارت دیگر، دستگاه برای غلظت‌های بالاتر که شرایط جدی‌تری ایجاد می‌کنند، سریع‌تر وارد وضعیت هشدار می‌شود.

بنابراین بهتر است در صفحه محصول به‌جای عبارت کلی «تشخیص سریع CO»، همین جدول واقعی درج شود؛ زیرا اطلاعات دقیق‌تری به کاربر می‌دهد و ارزش فنی صفحه را نیز افزایش می‌دهد.

ppm در دتکتور مونوکسید کربن چیست؟

ppm مخفف Parts Per Million یا «قسمت در میلیون» است و برای بیان غلظت بسیار کم یک ماده در هوا به کار می‌رود.

در ZI-CO 930 نیز شرایط Alarm براساس ppm تعریف شده است. برای مثال، واکنش دستگاه در 300ppm با شرایط 30ppm یکسان نیست.

این ساختار با دتکتور ZI-G 915 تفاوت مهمی دارد؛ زیرا در ZI-G 915 معیار خطر براساس درصدی از LEL بیان می‌شود، در حالی که ZI-CO 930 غلظت CO را برحسب ppm ارزیابی می‌کند.

بازر داخلی حداقل 85 دسی‌بل

ZI-CO 930 دارای Buzzer داخلی است که سطح صدای آن در جدول کاتالوگ:

≥85 dB / 1m

اعلام شده است.

بنابراین Detector پس از تشخیص وضعیت Alarm می‌تواند هشدار صوتی محلی ایجاد کند. وجود هشدار صوتی داخلی اهمیت زیادی دارد، زیرا کاربر برای آگاهی اولیه از وضعیت خطر صرفاً به مشاهده LED وابسته نیست.

البته شدت صدای واقعی در نقطه شنونده تحت تأثیر فاصله، موانع و صدای پس‌زمینه محیط قرار می‌گیرد.

سه LED برای نمایش وضعیت دستگاه

ZI-CO 930 دارای سه نشانگر LED است که شرایط اصلی Detector را از یکدیگر تفکیک می‌کنند.

این ساختار باعث می‌شود کاربر یا تکنسین بتواند بین وضعیت عادی، Alarm و خرابی داخلی تفاوت قائل شود.

به‌خصوص وجود LED مجزا برای Internal Fault اهمیت دارد؛ زیرا خرابی داخلی Detector نباید با وجود واقعی CO اشتباه گرفته شود.

Push to Test؛ امکان تست عملکرد دتکتور

یکی از قابلیت‌های مشخص ZI-CO 930، Push to Test است. دکمه Test روی قسمت فوقانی بدنه قرار دارد و برای بررسی عملکرد دستگاه در نظر گرفته شده است.

تست دوره‌ای تجهیزات هشداردهنده اهمیت زیادی دارد. صرف روشن بودن LED دستگاه نمی‌تواند به‌تنهایی جایگزین بررسی دوره‌ای عملکرد آن شود.

در صفحه محصول ZITEX نیز بخش جداگانه‌ای برای راهنمای نصب این مدل ارائه شده و سازنده آن را به‌صورت مشخص با نام ZI-CO 930 معرفی می‌کند.

هشدار کاهش ظرفیت باتری

Low Battery Signal یکی دیگر از قابلیت‌های این مدل است.

از آنجا که ولتاژ کاری ZI-CO 930 برابر 9V DC است، وضعیت منبع تغذیه اهمیت زیادی دارد. قابلیت هشدار باتری ضعیف باعث می‌شود کاهش ظرفیت باتری بدون علامت باقی نماند.

این ویژگی در Detectorهایی که نقش حفاظتی دارند بسیار مهم است؛ زیرا تجهیز نباید ظاهراً نصب شده باشد اما به دلیل ضعف منبع تغذیه نتواند وظیفه خود را به‌درستی انجام دهد.

فناوری F.A.P برای کاهش هشدارهای کاذب

ZI-CO 930 به False Alarm Protection Technology یا F.A.P مجهز شده است.

سازنده این قابلیت را به‌عنوان فناوری مقابله با Alarmهای کاذب معرفی می‌کند. وجود چنین ساختاری می‌تواند به افزایش پایداری عملکرد Detector کمک کند.

با این حال، فناوری F.A.P جایگزین نصب صحیح، نگهداری و بررسی دوره‌ای دستگاه نیست.

شرایط محیطی نامناسب، آلودگی، نصب نادرست یا استفاده از Detector در کاربردی خارج از مشخصات سازنده همچنان می‌توانند بر عملکرد سیستم اثر بگذارند.

زمان راه‌اندازی 60 ± 5 ثانیه

Start-up Time دتکتور ZI-CO 930 برابر:

60 ± 5 sec

اعلام شده است.

یعنی پس از اعمال تغذیه، دستگاه برای ورود به وضعیت عملکرد پایدار به این مدت زمان نیاز دارد.

در مرحله Start-up هر سه LED چشمک می‌زنند. پس از کامل شدن فرآیند راه‌اندازی، دستگاه وارد وضعیت Normal می‌شود و LED سبز به‌صورت ثابت روشن خواهد بود.

بدنه ABS مقاوم در برابر حرارت

بدنه ZI-CO 930 از Heat Resistant ABS ساخته شده است.

استفاده از ABS تخصصی یکی از ویژگی‌هایی است که ZITEX به‌طور مشخص در کاتالوگ محصول ذکر کرده است. این بدنه علاوه بر حفاظت از اجزای داخلی، ظاهر جمع‌وجور و مناسب نصب ثابت را برای دستگاه فراهم می‌کند.

ابعاد محصول برابر 117×117×46 میلی‌متر و وزن آن 170 گرم است.

فناوری SMT در مدار الکترونیکی

Technology of the Circuits برای این مدل SMT اعلام شده است.

SMT یا Surface Mount Technology یکی از روش‌های متداول تولید بردهای الکترونیکی است که امکان ساخت مدارهای فشرده و منظم را فراهم می‌کند.

در یک Detector ایمنی، طراحی مدار الکترونیکی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا پردازش سیگنال سنسور، کنترل LED، Buzzer و مدیریت وضعیت Fault همگی توسط بخش الکترونیکی دستگاه انجام می‌شوند.

تفاوت ZI-CO 930 با ZI-G 915

از آنجا که این دو محصول در کاتالوگ نزدیک به یکدیگر قرار دارند، ممکن است در انتخاب آن‌ها اشتباه ایجاد شود. در حالی که کاربردشان کاملاً متفاوت است.

بنابراین اگر هدف پروژه تشخیص مونوکسید کربن است، ZI-G 915 جایگزین ZI-CO 930 نیست. برعکس، اگر پروژه به تشخیص متان یا گاز طبیعی نیاز دارد، استفاده صرف از ZI-CO 930 پاسخ‌گوی این نیاز نخواهد بود.

تفاوت دتکتور CO با دتکتور دود

دتکتور دود برای تشخیص ذرات حاصل از حریق طراحی شده است. اما ZI-CO 930 وجود مونوکسید کربن را پایش می‌کند.

این دو خطر ممکن است هم‌زمان وجود داشته باشند، اما عملکرد Sensor یکسان نیست.

بنابراین انتخاب تجهیزات باید براساس Risk Assessment و طراحی سیستم انجام شود. استفاده از Smoke Detector به معنی وجود حفاظت تخصصی در برابر CO نیست.

برای مقایسه انواع دتکتورها و تجهیزات اعلام حریق نیز باید دقیقاً مشخص شود هر Sensor چه پارامتری را اندازه‌گیری می‌کند.

محدوده دمای کاری

Operating Temperature این دستگاه:

-20°C تا +60°C

است.

این محدوده از ZI-G 915 گسترده‌تر اعلام شده است.

با این حال، هنگام نصب باید شرایط واقعی محیط، تهویه، رطوبت و محدوده عملکرد محصول در نظر گرفته شوند.

محدوده رطوبت کاری

Operating Humidity در کاتالوگ برابر:

10% تا 95% RH

در شرایط Non-condensing است.

Non-condensing یعنی شرایطی که رطوبت باعث تشکیل قطرات آب و میعان روی اجزای دستگاه نشود.

این موضوع برای تجهیزات الکترونیکی اهمیت زیادی دارد و باید در محل نصب رعایت شود.

ZI-CO 930 برای چه پروژه‌هایی مناسب است؟

این محصول برای پایش مونوکسید کربن طراحی شده است. بنابراین می‌تواند در پروژه‌هایی مورد بررسی قرار گیرد که طبق ارزیابی ریسک و طراحی مهندسی، احتمال تجمع CO وجود داشته باشد.

اما کاتالوگ صفحه محصول، فاصله دقیق نصب، ارتفاع نصب یا فهرست مکان‌های مجاز را مشخص نکرده است. بنابراین بهتر است برای تعیین محل نصب، Manual رسمی و ضوابط پروژه مبنا قرار گیرند و اعداد حدسی در صفحه محصول درج نشوند.

مقایسه مشخصات کلیدی ZI-CO 930

4 ویژگی برجسته ZI-CO 930

مزایای ZI-CO 930

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت این مدل، تعریف Alarm بر مبنای ترکیب «غلظت + زمان» است. در نتیجه، واکنش دستگاه در برابر 30ppm با 300ppm یکسان نیست.

همچنین Push to Test، هشدار کاهش باتری، سه LED مستقل و فناوری F.A.P به مدیریت بهتر وضعیت Detector کمک می‌کنند.

ابعاد جمع‌وجور، مصرف کمتر از 1W و بازر داخلی نیز استفاده از محصول را در پروژه‌های متناسب با طراحی آن ساده‌تر می‌کنند.

سوالات متداول درباره ZI-CO 930

ZI-CO 930 چه گازی را تشخیص می‌دهد؟

این محصول برای تشخیص Carbon Monoxide یا CO طراحی شده است. ZITEX نیز آن را رسماً به‌عنوان Carbon Monoxide Detector معرفی می‌کند.

آیا ZI-CO 930 برای گاز طبیعی است؟

خیر. مدل ZI-G 915 برای Methane / Natural Gas معرفی شده است؛ ZI-CO 930 برای CO است.

ولتاژ کاری دستگاه چقدر است؟

9V DC.

توان مصرفی چقدر است؟

کمتر از 1 وات.

شدت صدای بازر چقدر است؟

حداقل 85dB در فاصله یک متر.

دستگاه در 300ppm چه زمانی Alarm می‌دهد؟

طبق کاتالوگ، حداکثر ظرف 3 دقیقه.

در 100ppm چه زمانی Alarm می‌دهد؟

بین 10 تا 40 دقیقه.

در 50ppm چه زمانی Alarm می‌دهد؟

بین 60 تا 90 دقیقه.

در 30ppm چه زمانی Alarm می‌دهد؟

پس از 120 دقیقه.

آیا دکمه تست دارد؟

بله. Push to Test یکی از قابلیت‌های رسمی محصول است.

آیا هشدار کاهش باتری دارد؟

بله.

LEDهای آن چه وضعیتی را نمایش می‌دهند؟

سبز برای Normal، قرمز برای Alarm و زرد برای Internal Fault.

زمان راه‌اندازی چقدر است؟

60±5 ثانیه.

ابعاد دستگاه چقدر است؟

117×117×46 میلی‌متر.

وزن آن چقدر است؟

170 گرم.

جمع‌بندی

دتکتور مونوکسید کربن کانونشنال ZITEX مدل ZI-CO 930 یک Carbon Monoxide Detector اختصاصی برای پایش گاز CO است. این دستگاه شرایط Alarm را براساس غلظت CO و مدت مواجهه تعیین می‌کند؛ به‌طوری‌که در 30ppm پس از 120 دقیقه و در 300ppm حداکثر طی 3 دقیقه وارد وضعیت هشدار می‌شود.

بازر داخلی حداقل 85dB/1m، سه LED وضعیت، Push to Test، هشدار Low Battery، فناوری F.A.P، مدار SMT و بدنه ABS مقاوم در برابر حرارت از مهم‌ترین قابلیت‌های این مدل هستند. ZITEX نیز در فهرست رسمی محصولات کانونشنال، ZI-CO 930 را به‌عنوان Carbon Monoxide Detector معرفی می‌کند.

ZI-CO 930 با تغذیه 9V DC و توان کمتر از 1W کار می‌کند و با ابعاد 117×117×46 میلی‌متر و وزن 170 گرم ارائه می‌شود.