دتکتور حرارتی تایکو 190°F مدل Tyco T54B Mk3 Type E

معرفی دتکتور حرارتی تایکو 190°F مدل Tyco T54B Mk3 Type E

دتکتور حرارتی تایکو 190°F مدل Tyco T54B Mk3 Type E

دتکتور حرارتی Tyco T54B Mk3 یک آشکارساز حرارتی صنعتی از نوع Probe-Type و خانواده Type E است که برای تشخیص افزایش غیرعادی دما در محیط‌های صنعتی، تجهیزات فرایندی و نقاطی با شرایط محیطی سخت طراحی شده است. این دتکتور از یک بدنه لوله‌ای استنلس‌استیل استفاده می‌کند و با مکانیزم اختلاف انبساط حرارتی، افزایش دما را به تغییر وضعیت کنتاکت الکتریکی تبدیل می‌کند. مدل T54B Mk3 همچنین تأییدیه معتبر ActivFire را بر اساس استاندارد AS 1603.1-1997 دارد.

دتکتور حرارتی Tyco T54B Mk3 چگونه کار می‌کند؟

T54B Mk3 برخلاف یک سنسور الکترونیکی معمولی، برای تشخیص دما از یک مکانیزم مکانیکی بسیار مقاوم استفاده می‌کند. بدنه خارجی دستگاه از استنلس‌استیل ساخته شده و یک مجموعه داخلی نیز درون آن قرار دارد.

وقتی دمای محیط بالا می‌رود، پوسته خارجی استنلس‌استیل بیشتر از مجموعه داخلی منبسط می‌شود. این اختلاف انبساط در نهایت کنتاکت داخلی را تغییر وضعیت می‌دهد و مدار اعلام حریق، افزایش دمای خطرناک را تشخیص می‌دهد.

این روش ساختاری ساده اما بسیار قابل‌اعتماد ایجاد می‌کند. Detector برای انجام وظیفه اصلی خود به پردازنده، نرم‌افزار پیچیده یا سنسور اپتیکی وابسته نیست و همین موضوع استفاده از آن را در بسیاری از محیط‌های صنعتی منطقی می‌کند.

آیا T54B فقط یک دتکتور Fixed Temperature است؟

Tyco این محصول دتکتور حرارتی Tyco T54B Mk3 را در گروه Type E Fixed Temperature Heat Detector قرار می‌دهد. بااین‌حال رفتار حرارتی آن کمی هوشمندانه‌تر از یک کلید دمایی ساده است.

وقتی دما به‌آرامی افزایش پیدا کند، Detector در نزدیکی Set Point کارخانه عمل می‌کند. اما اگر دما بسیار سریع بالا برود، اختلاف سرعت انبساط میان پوسته خارجی و اجزای داخلی بیشتر می‌شود و Detector می‌تواند در دمای بدنه پایین‌تری واکنش نشان دهد.

این رفتار تا حدی تأخیر حرارتی بدنه نسبت به دمای واقعی محیط را جبران می‌کند. در نتیجه T54B در یک Fire سریع می‌تواند زودتر از حالتی که دما به‌آرامی بالا می‌رود، وضعیت Alarm ایجاد کند.

بااین‌حال نباید آن را با یک Rate-of-Rise Detector الکترونیکی یکسان دانست. اصل عملکرد این محصول همچنان بر Set Point کارخانه‌ای و اختلاف انبساط مکانیکی استوار است.

دمای عملکرد نسخه 190°F

دمای 190°F تقریباً برابر با:

87.8°C

است.

اما همان‌طور که اشاره شد، جدول رسمی Tyco برای T54B دماهای کارخانه‌ای 60، 66، 72، 80، 90، 100، 110، 120، 132، 145، 160، 180، 200، 220 و 240°C را فهرست می‌کند.

بنابراین نزدیک‌ترین نسخه استاندارد به عنوان «190°F» همان مدل 90°C یا تقریباً 194°F است. منابع قدیمی Olsen/Tyco نیز کد محصول 516.033.012 را برای T54B با Set Point برابر 90°C ثبت کرده‌اند.

برای جلوگیری از اشتباه در صفحه محصول، پیشنهاد می‌کنم روی خود تجهیز سه مورد زیر را بررسی کنید: Model، Temperature Rating و Part Number. اگر روی پلاک 90°C درج شده باشد، بهتر است هر دو واحد را در عنوان بیاورید: 90°C / 194°F.

چگونه Set Point مناسب انتخاب می‌شود؟

انتخاب دمای عملکرد Heat Detector باید با دمای واقعی محیط هماهنگ باشد. Tyco توصیه می‌کند Set Point دتکتور حداقل 20°C یا 20 درصد، هرکدام که بیشتر است، بالاتر از بیشترین دمای محیط در شرایط عادی قرار بگیرد.

برای مثال اگر بیشترین دمای طبیعی محل حدود 70°C باشد، جدول انتخاب Tyco نسخه 90°C را پیشنهاد می‌کند. این همان بازه‌ای است که نسخه نزدیک به 190°F در آن قرار می‌گیرد.

این انتخاب اهمیت زیادی دارد. اگر Temperature Rating بیش از حد پایین باشد، شرایط عادی فرآیند می‌تواند Alarm ایجاد کند. در مقابل، اگر Set Point بیش از حد بالا انتخاب شود، سیستم ممکن است حریق را دیرتر تشخیص دهد.

به همین دلیل بهتر است جانمایی و انتخاب Heat Detector در قالب طراحی و اجرای سیستم اعلام حریق انجام شود و فقط بر اساس دمای درج‌شده در لیست خرید تصمیم‌گیری نشود.

امکان سفارش کنتاکت Normally Open و Normally Closed

یکی از مزایای T54B این است که Tyco آن را در دو ساختار الکتریکی ارائه کرده است:

• Normally Open
• Normally Closed

در نسخه Normally Open، افزایش دما باعث بسته‌شدن مدار می‌شود. در نسخه Normally Closed، Detector هنگام رسیدن به شرایط عملکرد مدار را باز می‌کند.

به همین دلیل نمی‌توان فقط از روی ظاهر T54B تشخیص داد که تجهیز موجود NO است یا NC. Part Number و مشخصات روی پلاک باید بررسی شوند.

فرمت رسمی Part Number نیز به شکل T4EnnnX برای نسخه معمول و T4EnnnNC برای نسخه Normally Closed تعریف شده است؛ در این فرمت nnn دمای تنظیم‌شده بر حسب سانتی‌گراد را نشان می‌دهد.

اگر محصول شما نسخه 90°C Normally Open باشد، کد آن در ساختار رسمی می‌تواند مطابق خانواده T4E090X باشد.

بازگشت خودکار پس از کاهش دما

T54B یک Detector از نوع Non-Latching است. یعنی پس از پایین آمدن دما به زیر نقطه عملکرد، مکانیزم داخلی به حالت Normal برمی‌گردد.

این ویژگی برای تست و Maintenance مزیت مهمی دارد، زیرا برخلاف بعضی Thermal Fuseها، Detector پس از هر Functional Test الزاماً نیاز به تعویض ندارد.

البته اگر دستگاه در معرض یک Fire واقعی، آسیب مکانیکی یا حرارت غیرعادی شدید قرار گرفته باشد، تیم فنی باید سلامت آن را قبل از بازگشت به سرویس بررسی کند.

برای حفظ نمایش Alarm حتی پس از Self-Reset شدن Detector، Johnson Controls برای T54B نشانگرهای Latching جداگانه ارائه کرده است. این Indicatorها وضعیت Alarm را تا Reset شدن سیستم حفظ می‌کنند.

بدنه تمام استنلس‌استیل

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های T54B، بدنه Stainless Steel آن است. Tyco بدنه را به‌صورت یک لوله فلزی مهروموم‌شده طراحی کرده تا محصول در محیط‌های صنعتی دوام بالایی داشته باشد.

ابعاد Detector بسیار جمع‌وجور است:

این ساختار Probe-Type باعث می‌شود Detector بتواند در نقاطی نصب شود که استفاده از دتکتور حرارتی سقفی معمولی دشوار است.

درجه حفاظت IP67

T54B دارای درجه حفاظت IP67 است. این درجه حفاظت برای تجهیزی که ممکن است در محیط صنعتی مرطوب، گردوغباردار یا فضای باز نصب شود مزیت مهمی محسوب می‌شود.

IP67 نشان می‌دهد بدنه Detector در برابر ورود گردوغبار حفاظت بالایی دارد و در شرایط تعریف‌شده در برابر نفوذ آب نیز مقاوم است.

البته IP Rating خود Detector به‌تنهایی کافی نیست. Junction Box، Cable Entry و اتصالات سیم‌کشی نیز باید درجه حفاظت متناسب با پروژه داشته باشند.

تحمل رطوبت 100 درصد

طبق دیتاشیت رسمی، T54B می‌تواند در محیط‌هایی با Relative Humidity تا 100 درصد کار کند.

این ویژگی استفاده از دتکتور حرارتی Tyco T54B Mk3 را در محیط‌های مرطوب، تجهیزات دریایی و بخش‌هایی از سایت‌های صنعتی آسان‌تر می‌کند.

ترکیب بدنه Stainless Steel، IP67 و قابلیت تحمل رطوبت بالا یکی از دلایل استفاده طولانی‌مدت این خانواده در پروژه‌های صنعتی و دریایی بوده است.

محدوده دمای محیط بسیار گسترده

برای Detectorهایی با Set Point بین 60 تا 145°C، Tyco محدوده Ambient Temperature را از حدود:

-40°C تا +175°C

اعلام کرده است.

بنابراین نسخه نزدیک به 190°F که Set Point آن حدود 90°C است، در همین گروه قرار می‌گیرد.

این محدوده گسترده به معنی آن نیست که Detector باید دائماً در دمای 175°C کار کند در حالی که Set Point آن 90°C است؛ Set Point باید متناسب با دمای عادی محل انتخاب شود. عدد 175°C بیشتر محدوده تحمل و مشخصات طراحی خانواده را نشان می‌دهد.

مشخصات الکتریکی T54B

دیتاشیت جدید Johnson Controls مشخصات زیر را اعلام می‌کند:

این Ratings برای اتصال Detector به مدار اعلام حریق اهمیت دارند.

T54B یک Detector Contact-Based است؛ بنابراین در سیستم Conventional می‌تواند به Zone مناسب متصل شود و در سیستم‌های آدرس‌پذیر از طریق Monitor Module با پنل ارتباط برقرار کند.

اگر قرار است این محصول در کنار کنترل پنل اعلام حریق استفاده شود، نوع ورودی Panel، مقاومت End-of-Line و حالت NO یا NC باید از قبل مشخص شوند.

استفاده در سیستم آدرس‌پذیر

خود T54B یک Detector آدرس‌پذیر نیست. این محصول اساساً یک Heat Detector کنتاکتی است.

بااین‌حال می‌توان خروجی آن را از طریق یک Input یا Monitor Module مناسب وارد سیستم آدرس‌پذیر کرد. در این شرایط ماژول آدرس خود را به پنل ارائه می‌دهد و تغییر وضعیت Contact T54B را به سیستم گزارش می‌کند.

بنابراین در پروژه‌هایی که از کنترل پنل اعلام حریق آدرس‌پذیر استفاده می‌کنند، همچنان امکان استفاده از T54B وجود دارد؛ اما Interface مناسب باید انتخاب شود.

نکته بسیار مهم درباره Explosion-Proof بودن

این بخش را باید با دقت زیادی در صفحه محصول نوشت.

T54B به‌خودی‌خود Flameproof یا Explosion-Proof تأیید نشده است.

دیتاشیت رسمی Johnson Controls به‌صراحت اعلام می‌کند که این Detector Flameproof Certification ندارد.

اما T54B یک Simple Device محسوب می‌شود و می‌توان آن را با Barrier مناسب در یک مدار Intrinsically Safe به کار برد؛ البته این نصب باید مورد تأیید Authority Having Jurisdiction نیز قرار بگیرد.

این تفاوت بسیار مهم است. برای صفحه سایت نباید عبارت «دتکتور حرارتی ضدانفجار T54B» بدون توضیح نوشته شود.

عبارت صحیح‌تر چنین است:

دتکتور حرارتی T54B قابل استفاده در مدار Intrinsically Safe با Barrier مناسب

این بیان از نظر فنی دقیق‌تر است.

استفاده در Hazardous Area

در محیط‌هایی مانند پالایشگاه، صنایع پتروشیمی یا برخی محفظه‌های صنعتی ممکن است Hazardous Area Classification وجود داشته باشد.

T54B می‌تواند در یک سیستم Intrinsically Safe با Isolating Barrier مناسب استفاده شود. مستندات قدیمی سیستم‌های Tyco/Olsen نیز T54B را در ترکیب با Barrierهای مشخص برای مدارهای IS فهرست کرده‌اند.

اما انتخاب Barrier، Zone Classification و روش کابل‌کشی باید توسط طراح متخصص انجام شود.

در چنین پروژه‌هایی استفاده از خدمات ایمن سازه وزین برای طراحی یکپارچه Detection، Interface و Fire Alarm System می‌تواند از خطا در انتخاب تجهیزات جلوگیری کند.

استاندارد AS 1603.1

مدل Tyco T54B Mk3 Type E دارای Certificate فعال ActivFire با شماره afp-1612 است. این گواهی در نسخه منتشرشده در آوریل 2026 تا 30 آوریل 2027 اعتبار دارد.

این محصول بر اساس استاندارد:

AS 1603.1-1997 – Automatic Fire Detection and Alarm Systems – Heat Detectors

ارزیابی شده است.

این تأییدیه اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان می‌دهد مدل T54B Mk3 به‌عنوان یک Heat Detector رسمی مورد ارزیابی مستقل قرار گرفته است.

برای مشاهده مدرک می‌توانید از گواهی رسمی ActivFire برای Tyco T54B Mk3 استفاده کنید.

وضعیت فعلی محصول و نام تجاری

این Detector در اسناد قدیمی با نام‌های Olsen، Tyco و Vigilant دیده می‌شود. این موضوع می‌تواند هنگام جست‌وجوی محصول کمی سردرگم‌کننده باشد.

T54B یکی از محصولات قدیمی خانواده Olsen/Tyco است و بعدها در مستندات منطقه استرالیا و نیوزیلند تحت برند Vigilant و Johnson Controls نیز ادامه پیدا کرده است.

دیتاشیت رسمی Johnson Controls همچنان مشخصات کامل T54B را منتشر می‌کند و Certificate ActivFire نیز در سال 2026 برای مدل Tyco T54B Mk3 تمدید شده است.

بنابراین معرفی محصول با عبارت Tyco T54B Mk3 Type E کاملاً صحیح است.

کاربرد در صنایع نفت و گاز

بدنه مقاوم و امکان استفاده در مدار Intrinsically Safe باعث شده T54B برای برخی نقاط صنایع نفت و گاز قابل بررسی باشد.

در محیط‌هایی که Smoke Detector به دلیل بخار، گردوغبار یا شرایط فرآیندی مناسب نیست، تشخیص Heat می‌تواند گزینه مطمئن‌تری باشد.

بااین‌حال دتکتور Heat معمولاً نسبت به Flame Detector یا Smoke Detector در مرحله دیرتری از Fire واکنش نشان می‌دهد. بنابراین انتخاب فناوری Detection باید بر اساس Hazard Analysis انجام شود.

کاربرد در محفظه موتور و تجهیزات مکانیکی

Probe-Type بودن T54B برای Engine Enclosure، Machinery Space و Equipment Cabinet مزیت ایجاد می‌کند.

در چنین محیط‌هایی می‌توان قسمت حساس Detector را در ناحیه‌ای نصب کرد که افزایش دمای غیرعادی زودتر اتفاق می‌افتد، در حالی که Wiring و Junction Box در موقعیت مناسب‌تری قرار می‌گیرند.

Set Point باید به اندازه کافی بالاتر از دمای عادی موتور باشد تا Start-Up یا Full Load دستگاه باعث Alarm ناخواسته نشود.

کاربردهای دریایی و Marine

مقاومت در برابر رطوبت و ساختار تمام استنلس‌استیل، T54B را برای بعضی کاربردهای دریایی نیز مناسب کرده است.

سوابق تجهیزات Tyco/Olsen استفاده از این مدل را در سیستم‌های Fire Alarm صنعتی و Marine نشان می‌دهند. در فضای Engine Room یا Machinery Space، Probe Heat Detector می‌تواند بخشی از سیستم حفاظتی باشد.

بااین‌حال Approval دریایی پروژه باید جداگانه بررسی شود و نباید صرفاً از IP67 نتیجه گرفت که تجهیز برای هر کشتی یا Offshore Installation تأیید شده است.

نصب صحیح T54B Mk3

T54B یک رزوه خارجی M20 × 1.5 دارد. این رزوه برای اتصال Detector به Bracket یا Mounting Enclosure مناسب استفاده می‌شود.

Tyco یک نکته نصب مهم نیز ذکر می‌کند: برای سفت‌کردن Detector نباید بدنه لوله‌ای را بچرخانید. نصاب باید از قسمت Hexagon استفاده کند و گشتاور نیز نباید از 25 نیوتن‌متر بیشتر شود.

این موضوع از آسیب مکانیکی به Sensor جلوگیری می‌کند.

همچنین Flying Leadها باید داخل یک Enclosure مناسب Terminate شوند تا نصب با استانداردهای مربوطه هماهنگ باشد.

جانمایی صحیح Heat Detector

قسمت حساس T54B باید در جایی قرار گیرد که حرارت ناشی از Fire بتواند به آن برسد.

نصب Detector پشت یک Shield بزرگ، نزدیک جریان هوای سرد یا در نقطه‌ای که حرارت از آن دور می‌شود می‌تواند زمان Detection را افزایش دهد.

در محفظه موتور نیز بهتر است Sensor در نزدیکی منطقه‌ای قرار گیرد که احتمال تجمع Heat ناشی از Fire بیشتر است، نه اینکه مستقیماً داخل کوره یا شعله قرار داده شود.

این محصول Process Temperature Probe نیست؛ وظیفه آن تشخیص Overheat یا Fire است.

نگهداری و تست

ساختار مکانیکی T54B نیاز به Maintenance پیچیده‌ای ندارد، اما Functional Test دوره‌ای همچنان اهمیت دارد.

تیم فنی باید سلامت بدنه، سیم‌ها، Mounting Thread و Contact را بررسی کند.

در تست حرارتی نیز بهتر است از منبع Heat کنترل‌شده استفاده شود. وارد کردن شعله مستقیم روی Sensor می‌تواند دما را به‌صورت غیرقابل‌کنترل بالا ببرد و به تجهیز آسیب برساند.

پس از تست، چون Detector Non-Latching است، با پایین آمدن دما به وضعیت Normal بازمی‌گردد.

جدول مشخصات فنی Tyco T54B Mk3 Type E

مشخصات فوق از دیتاشیت رسمی Johnson Controls/Vigilant برای T54B و Certificate رسمی ActivFire استخراج شده‌اند.

تفاوت Tyco T54B با Fenwal 27120 و 27121

اگرچه هر سه محصول ظاهر Probe-Type دارند، نباید آن‌ها را یکسان در نظر گرفت.

Fenwal 27120 و 27121 از خانواده DETECT-A-FIRE هستند و ساختار Rate-Compensated اختصاصی Fenwal دارند. T54B نیز از اختلاف انبساط حرارتی استفاده می‌کند، اما طراحی، Ratingها، Approvalها و ساختار Contact آن متعلق به Tyco/Olsen است.

همچنین T54B تا IP67 درجه حفاظت دارد و Temperature Set Point آن در طیف وسیعی از 60 تا 240°C قابل سفارش است.

بنابراین هنگام Replacement باید مدل، Set Point، وضعیت NO/NC، جریان مدار و Approval همگی تطبیق داده شوند.

جمع‌بندی

دتکتور حرارتی تایکو T54B Mk3 یک Heat Detector صنعتی Probe-Type با بدنه استنلس‌استیل، IP67 و مکانیزم اختلاف انبساط حرارتی است. این ساختار به دستگاه اجازه می‌دهد در دمای کارخانه‌ای تعیین‌شده Alarm ایجاد کند و در صورت افزایش سریع دما نیز تأخیر حرارتی بدنه را تا حدی جبران کند.

محصول در نسخه‌های Normally Open و Normally Closed ارائه شده و پس از کاهش دما به‌صورت خودکار به وضعیت عادی برمی‌گردد. همچنین Set Pointهای مختلف از 60 تا 240°C برای آن قابل ارائه هستند.

مدل T54B Mk3 دارای تأییدیه ActivFire مطابق AS 1603.1-1997 است و Certificate آن در سال 2026 نیز معتبر و به‌روز می‌شود.

در مورد محصول موجود شما یک نکته باید قبل از انتشار صفحه کنترل شود: 190°F برابر حدود 88°C است، در حالی که Set Point استاندارد نزدیک در دیتاشیت Tyco برابر 90°C یا حدود 194°F است. اگر Nameplate دستگاه 90°C را نشان دهد، بهتر است همین مقدار دقیق در صفحه فروش درج شود.