سیستم اطفا حریق IG-01 چیست؟

در بسیاری از پروژه‌های صنعتی و تجاری، تجهیزات موجود در محیط ارزش بسیار بالایی دارند. برای مثال در یک مرکز داده، یک حادثه آتش‌سوزی کوچک می‌تواند علاوه بر خسارت مستقیم، باعث توقف سرویس‌ها، از دست رفتن اطلاعات و ایجاد هزینه‌های سنگین شود. در چنین شرایطی استفاده از سیستم اطفا حریق گازی یک راهکار حرفه‌ای برای حفاظت از تجهیزات محسوب می‌شود. برای آشنایی بیشتر با راهکارهای طراحی و اجرای سیستم‌های اعلام و اطفای حریق می‌توانید از خدمات تخصصی ایمن سازه وزین استفاده کنید. سیستم اطفا حریق IG-01 یکی از سیستم‌های اطفای گازی بر پایه گاز آرگون (Argon 100%) است. آرگون یک گاز نجیب، بی‌رنگ، بدون بو و غیرقابل اشتعال است که به صورت طبیعی در هوا وجود دارد.

این سیستم با کاهش کنترل‌شده میزان اکسیژن موجود در محیط، شرایط لازم برای ادامه فرآیند احتراق را از بین می‌برد و باعث خاموش شدن آتش می‌شود.

ماده اطفایی IG-01 چیست؟

عامل خاموش‌کننده در سیستم IG-01، گاز آرگون با خلوص بالا است.

برخلاف بسیاری از مواد شیمیایی اطفایی، آرگون:

• خورنده نیست.
• رسانای الکتریکی نیست.
• پس از تخلیه هیچ باقی‌مانده‌ای ایجاد نمی‌کند.
• به تجهیزات الکترونیکی آسیب نمی‌زند.
• اثر تخریبی روی لایه اوزون ندارد.

به همین دلیل این سیستم برای محیط‌هایی که تجهیزات حساس در آن‌ها وجود دارد، گزینه مناسبی محسوب می‌شود.

نحوه عملکرد سیستم اطفا حریق IG-01

سیستم IG-01 بر اساس کاهش میزان اکسیژن محیط کار می‌کند.

برای ایجاد حریق سه عامل اصلی لازم است:

• ماده سوختنی
• اکسیژن
• حرارت

با حذف یا کاهش یکی از این عوامل، فرآیند احتراق متوقف می‌شود.

در سیستم IG-01، گاز آرگون وارد فضای حفاظت‌شده شده و غلظت اکسیژن را تا محدوده‌ای کاهش می‌دهد که آتش قادر به ادامه فعالیت نباشد.

مراحل عملکرد سیستم IG-01

۱. تشخیص حریق

در مرحله اول، تجهیزات اعلام حریق مانند:

• دتکتور دود
• دتکتور حرارت
• سیستم‌های تشخیص سریع

وجود شرایط خطر را تشخیص می‌دهند.

۲. ارسال فرمان به کنترل پنل

اطلاعات دریافت‌شده توسط کنترل پنل اطفای حریق بررسی می‌شود.

در صورت تأیید شرایط حریق:

• آژیرها فعال می‌شوند.
• فلاشرها روشن می‌شوند.
• زمان تأخیر تخلیه آغاز می‌شود.

۳. تخلیه گاز آرگون

پس از پایان زمان تأخیر، شیرهای مخازن فعال شده و گاز آرگون از طریق شبکه لوله‌کشی به نازل‌ها منتقل می‌شود.

۴. خاموش شدن حریق

با انتشار یکنواخت آرگون در محیط، سطح اکسیژن کاهش یافته و واکنش احتراق متوقف می‌شود.

اجزای اصلی سیستم اطفا حریق IG-01

یک سیستم کامل IG-01 از چند بخش اصلی تشکیل می‌شود:

مخزن ذخیره گاز آرگون

مخازن وظیفه ذخیره گاز اطفایی را برعهده دارند.

ظرفیت مخزن بر اساس موارد زیر تعیین می‌شود:

• حجم فضای حفاظت‌شده
• کلاس خطر
• میزان غلظت طراحی
• شرایط محیطی

کنترل پنل اطفای حریق

کنترل پنل، مرکز فرمان سیستم است.

وظایف اصلی آن:

• دریافت اطلاعات دتکتورها
• مدیریت هشدارها
• فعال‌سازی سیستم تخلیه
• کنترل تجهیزات جانبی

است.

شبکه لوله‌کشی

شبکه لوله‌کشی وظیفه انتقال گاز از مخازن به نازل‌ها را دارد.

طراحی این بخش باید با محاسبات مهندسی انجام شود، زیرا مواردی مانند:

• قطر لوله
• طول مسیر
• تعداد نازل‌ها
• افت فشار

بر عملکرد سیستم تأثیر مستقیم دارند.

نازل‌های تخلیه

نازل‌ها وظیفه دارند گاز آرگون را به صورت یکنواخت در محیط پخش کنند.

جانمایی صحیح نازل‌ها باعث افزایش راندمان خاموش‌کنندگی می‌شود.

کاربردهای سیستم اطفا حریق IG-01

حفاظت از دیتاسنتر و اتاق سرور

یکی از مهم‌ترین کاربردهای IG-01، حفاظت از تجهیزات فناوری اطلاعات است.

در این محیط‌ها استفاده از آب می‌تواند باعث:

• آسیب سرورها
• از بین رفتن اطلاعات
• توقف خدمات

شود.

به همین دلیل سیستم‌های گازی پاک مانند IG-01 انتخاب مناسبی هستند.

مراکز مخابراتی

تجهیزات مخابراتی معمولاً باید بدون توقف فعالیت کنند.

IG-01 امکان کنترل حریق بدون آسیب به تجهیزات را فراهم می‌کند.

اتاق کنترل نیروگاه‌ها و صنایع

در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاه‌ها، اتاق‌های کنترل نقش حیاتی دارند.

حفاظت از این فضاها نیازمند سیستم‌های اطفای سریع و بدون خسارت جانبی است.

اتاق برق و تجهیزات الکتریکی

تابلوهای برق و تجهیزات کنترلی حساس معمولاً با سیستم‌های گازی محافظت می‌شوند.

آزمایشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی

در آزمایشگاه‌ها تجهیزات ارزشمند و حساس وجود دارد که نباید در معرض آب یا مواد شیمیایی قرار گیرند.

مشخصات فنی سیستم اطفا حریق IG-01

استانداردهای طراحی و اجرای سیستم IG-01

طراحی سیستم اطفا حریق IG-01 باید بر اساس استانداردهای معتبر بین‌المللی انجام شود.

مهم‌ترین استاندارد مورد استفاده:

NFPA 2001؛ استاندارد سیستم‌های Clean Agent

استاندارد NFPA 2001 الزامات مربوط به طراحی، نصب، آزمایش و نگهداری سیستم‌های اطفای گازی پاک را مشخص می‌کند.

بر اساس این استاندارد موارد زیر باید بررسی شوند:

• مقدار گاز مورد نیاز
• حجم فضای حفاظت‌شده
• میزان نشتی محیط
• فشار کاری سیستم
• تعداد و محل نصب نازل‌ها
• زمان تخلیه

نکات مهم در طراحی سیستم IG-01

طراحی سیستم IG-01 تنها با انتخاب چند مخزن گاز انجام نمی‌شود، بلکه نیازمند محاسبات دقیق مهندسی است.

مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار عبارت‌اند از:

حجم فضای حفاظت‌شده

مقدار گاز مورد نیاز بر اساس حجم واقعی اتاق محاسبه می‌شود.

هرچه حجم محیط بیشتر باشد، مقدار عامل اطفایی مورد نیاز افزایش پیدا می‌کند.

میزان خطر حریق

نوع تجهیزات و مواد موجود در محیط تعیین می‌کند که چه سطحی از حفاظت نیاز است.

برای مثال یک اتاق سرور با تجهیزات الکترونیکی حساس، شرایط متفاوتی نسبت به یک فضای صنعتی دارد.

میزان نشتی فضا

سیستم‌های اطفای گازی باید در محیط‌هایی استفاده شوند که قابلیت حفظ غلظت طراحی‌شده را داشته باشند.

به همین دلیل تست‌هایی مانند:

• Door Fan Test

برای بررسی میزان هوابندی محیط انجام می‌شود.

مزایای سیستم اطفا حریق IG-01

سیستم IG-01 به دلیل ویژگی‌های خاص گاز آرگون، مزایای زیادی برای پروژه‌های حساس دارد.

چهار ویژگی مهم سیستم اطفا حریق IG-01

۱. استفاده از گاز طبیعی و سازگار با محیط زیست

گاز آرگون یک عنصر طبیعی موجود در جو زمین است و هیچ اثر تخریبی روی لایه اوزون ندارد.

این ویژگی باعث شده IG-01 یکی از گزینه‌های مناسب برای پروژه‌هایی باشد که اهمیت زیادی به مسائل زیست‌محیطی می‌دهند.

۲. عدم ایجاد آسیب برای تجهیزات حساس

پس از تخلیه گاز آرگون:

• رطوبت ایجاد نمی‌شود.
• رسوب باقی نمی‌ماند.
• خوردگی ایجاد نمی‌شود.

به همین دلیل برای حفاظت از سرورها، تجهیزات مخابراتی و تجهیزات کنترل صنعتی بسیار مناسب است.

۳. قابلیت استفاده در فضاهای دارای تجهیزات الکترونیکی

یکی از مشکلات سیستم‌های سنتی، آسیب احتمالی به تجهیزات الکترونیکی پس از عملیات اطفا است.

IG-01 به دلیل غیررسانا بودن، برای محیط‌هایی که تجهیزات الکتریکی حساس دارند انتخاب مناسبی محسوب می‌شود.

۴. عملکرد سریع و قابل اعتماد

سیستم IG-01 پس از دریافت فرمان تخلیه، در مدت کوتاهی گاز را در فضای حفاظت‌شده منتشر می‌کند و با کاهش اکسیژن، فرآیند احتراق را متوقف می‌سازد.

مقایسه سیستم IG-01 با Novec 1230

هر دو سیستم در گروه سیستم‌های اطفای گازی پاک قرار می‌گیرند، اما تفاوت‌هایی دارند.

---

مقایسه سیستم IG-01 با FM-200

---

مقایسه IG-01 با سیستم CO₂

یکی از تفاوت‌های مهم IG-01 و CO₂، موضوع ایمنی افراد حاضر در محیط است.

CO₂ با کاهش اکسیژن و ایجاد شرایط نامناسب برای احتراق عمل می‌کند، اما غلظت بالای آن می‌تواند برای انسان خطرناک باشد.

در مقابل، سیستم IG-01 با استفاده از آرگون و طراحی استاندارد، گزینه مناسب‌تری برای بسیاری از محیط‌هایی است که احتمال حضور افراد وجود دارد.

---

چرا سیستم IG-01 برای اتاق سرور انتخاب مناسبی است؟

اتاق‌های سرور یکی از حساس‌ترین فضاها در ساختمان‌های مدرن هستند.

خاموش شدن تجهیزات حتی برای چند ساعت می‌تواند باعث:

• توقف خدمات آنلاین
• از دست رفتن اطلاعات
• خسارت مالی

شود.

به همین دلیل سیستم‌های اطفای گازی مانند IG-01 برای این محیط‌ها استفاده می‌شوند.

برای تأمین تجهیزات مورد نیاز پروژه‌های اعلام و اطفای حریق مانند مخازن، کنترل پنل‌ها، تجهیزات جانبی و قطعات سیستم می‌توان از مجموعه‌های تخصصی مانند ISV کالا استفاده کرد.

سوالات متداول درباره سیستم اطفا حریق IG-01

سیستم IG-01 با چه گازی کار می‌کند؟

سیستم IG-01 از گاز آرگون خالص (Argon 100%) به عنوان عامل اطفایی استفاده می‌کند.

آیا گاز آرگون برای تجهیزات الکترونیکی خطرناک است؟

خیر. آرگون یک گاز خشک، غیرخورنده و غیررسانا است و پس از تخلیه آسیبی به تجهیزات وارد نمی‌کند.

آیا سیستم IG-01 برای دیتاسنتر مناسب است؟

بله. این سیستم یکی از گزینه‌های مناسب برای حفاظت از دیتاسنترها، اتاق‌های سرور و مراکز کنترل است.

تفاوت IG-01 و IG-541 چیست؟

IG-01 شامل آرگون خالص است، در حالی که IG-541 ترکیبی از چند گاز بی‌اثر شامل آرگون، نیتروژن و مقدار مشخصی CO₂ است.

آیا سیستم IG-01 نیاز به نگهداری دارد؟

بله. مانند هر سیستم اطفای حریق، این سیستم نیازمند:

• بررسی فشار مخازن
• تست تجهیزات کنترلی
• بررسی شبکه لوله‌کشی
• سرویس دوره‌ای

است.

جمع‌بندی نهایی

سیستم اطفا حریق IG-01 یکی از راهکارهای حرفه‌ای برای حفاظت از محیط‌هایی است که تجهیزات حساس و ارزشمند در آن‌ها وجود دارد.

این سیستم با استفاده از گاز آرگون خالص، بدون ایجاد باقی‌مانده، خوردگی یا آسیب به تجهیزات، امکان کنترل سریع حریق را فراهم می‌کند.

مهم‌ترین کاربردهای IG-01 شامل:

• دیتاسنترها
• اتاق سرور
• مراکز مخابراتی
• اتاق کنترل صنعتی
• تجهیزات الکتریکی حساس

است.

طراحی صحیح این سیستم نیازمند محاسبات مهندسی، انتخاب تجهیزات مناسب و اجرای مطابق استاندارد است.

ایمن سازه وزین با تجربه در زمینه طراحی، تأمین و اجرای سیستم‌های اعلام و اطفای حریق، آماده ارائه راهکارهای تخصصی برای پروژه‌های صنعتی و حساس است.

برای بررسی سایر راهکارهای حفاظت در برابر حریق و تجهیزات مرتبط می‌توانید از خدمات و محصولات تخصصی ایمن سازه وزین و ISV کالا استفاده کنید.