شستی استارت استاپ ضد انفجار Cortem؛ کنترل ایمن تجهیزات در محیط‌های صنعتی

شستی استارت استاپ برند Cortem یکی از تجهیزات کنترلی پرکاربرد در محیط‌های صنعتی و مناطق دارای خطر انفجار است که برای راه‌اندازی، توقف و کنترل تجهیزات الکتریکی مانند موتور، پمپ، فن، کمپرسور و سایر ماشین‌آلات استفاده می‌شود. شرکت ایتالیایی Cortem این تجهیزات را برای محیط‌هایی طراحی کرده است که احتمال وجود گاز، بخار قابل اشتعال یا گردوغبار انفجاری وجود دارد؛ به همین دلیل بسیاری از مدل‌های این برند در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، پالایشگاه، صنایع شیمیایی و واحدهای فرآیندی به کار می‌روند.

یکی از مهم‌ترین مزایای شستی استارت استاپ Cortem این است که اپراتور می‌تواند بدون مراجعه به تابلو اصلی، تجهیز مورد نظر را از محل نصب کنترل کند. این موضوع علاوه بر ساده‌تر شدن بهره‌برداری، سرعت واکنش اپراتور را در زمان کار یا شرایط اضطراری افزایش می‌دهد.

برای مشاهده سایر تجهیزات مورد استفاده در محیط‌های صنعتی و مناطق مستعد خطر می‌توانید محصولات مجموعه ایمن سازه وزین را بررسی کنید. همچنین تجهیزات تکمیلی صنعتی و ایمنی در فروشگاه تجهیزات صنعتی و ایمنی در دسترس قرار دارند.

شستی استارت استاپ Cortem چیست؟

شستی استارت استاپ در واقع یک ایستگاه کنترل محلی است که فرمان روشن و خاموش شدن یک تجهیز را به مدار کنترل ارسال می‌کند. در ساده‌ترین حالت، بخش START برای راه‌اندازی و بخش STOP برای متوقف کردن دستگاه استفاده می‌شود.

Cortem این تجهیزات را در خانواده‌های مختلفی مانند CSC-CS، CSE، EFDC و CMD تولید می‌کند. بسته به مدل، اپراتور می‌تواند از دکمه‌های فشاری، سلکتور، چراغ نشانگر یا ترکیبی از این تجهیزات استفاده کند. در برخی مدل‌ها حتی امکان نصب چند عملگر روی یک بدنه وجود دارد.

بنابراین هنگام سفارش باید دقیقاً مشخص شود که ایستگاه کنترل قرار است چه فرمانی را صادر کند و در چه محیطی نصب شود.

عملکرد شستی Start و Stop چگونه است؟

هنگامی که اپراتور فرمان START را فعال می‌کند، کنتاکت مربوط به مدار فرمان تغییر وضعیت می‌دهد و فرمان راه‌اندازی برای تجهیز ارسال می‌شود. در بسیاری از مدارهای صنعتی، این فرمان به کنتاکتور، رله یا سیستم کنترل مرکزی منتقل می‌شود و موتور یا دستگاه شروع به کار می‌کند.

با فعال کردن STOP نیز مدار فرمان قطع یا تغییر وضعیت می‌دهد و تجهیز متوقف می‌شود.

در بعضی پیکربندی‌های Cortem، سلکتور سه‌حالته STOP – 0 – START استفاده می‌شود. مستندات رسمی Cortem نشان می‌دهد که برای برخی آرایش‌ها، بخش START پس از رها شدن به موقعیت صفر برمی‌گردد و موقعیت STOP می‌تواند ثابت باقی بماند. حتی در برخی مدل‌ها امکان قفل کردن موقعیت STOP با قفل ایمنی وجود دارد.

چرا از شستی ضد انفجار Cortem استفاده می‌شود؟

در یک کارخانه معمولی شاید بتوان از کلیدها و شستی‌های صنعتی استاندارد استفاده کرد، اما شرایط در پالایشگاه یا پتروشیمی متفاوت است. در این محیط‌ها ممکن است گازها، بخارات یا گردوغبار قابل اشتعال در فضای اطراف تجهیزات وجود داشته باشند.

اگر یک تجهیز الکتریکی نامناسب جرقه یا حرارت کافی ایجاد کند، احتمال اشتعال محیط وجود دارد. به همین دلیل Cortem برای بسیاری از ایستگاه‌های فرمان خود ساختار ضد انفجار و حفاظت مناسب مناطق پرخطر را در نظر گرفته است.

برای مثال، سری CSC-CS با حفاظت Ex db و Ex tb عرضه می‌شود و برای مناطق Zone 1، Zone 2، Zone 21 و Zone 22 مناسب است. درجه حفاظت بدنه این سری نیز IP66 اعلام شده است.

مناسب برای مناطق گازی و گردوغبار انفجاری

یکی از ویژگی‌های مهم محصولات Cortem، امکان استفاده از آنها در محیط‌هایی است که خطر ناشی از گاز و گردوغبار وجود دارد.

در تجهیزات دارای تأییدیه مناسب، Zone 1 و Zone 2 به محیط‌هایی مربوط می‌شوند که احتمال حضور اتمسفر گازی قابل اشتعال وجود دارد. Zone 21 و Zone 22 نیز برای محیط‌هایی تعریف می‌شوند که گردوغبار قابل احتراق می‌تواند شرایط خطرناک ایجاد کند.

این ویژگی باعث شده شستی‌های کنترل Cortem در بخش‌های مختلف پالایشگاهی، پتروشیمی، سکوهای نفت و گاز و صنایع شیمیایی کاربرد زیادی داشته باشند.

بدنه مقاوم شستی استارت استاپ Cortem

در سری‌هایی مانند CSC-CS، Cortem بدنه را از آلیاژ آلومینیوم با مقدار کم مس می‌سازد. استفاده از این نوع آلیاژ علاوه بر ایجاد استحکام مناسب، مقاومت مطلوبی برای کاربردهای صنعتی فراهم می‌کند.

پیچ‌های بدنه و بعضی اجزای مکانیکی نیز از فولاد ضدزنگ ساخته می‌شوند. پوشش پلی‌استر RAL 7035 روی بدنه قرار می‌گیرد تا مقاومت تجهیز در برابر شرایط محیطی افزایش پیدا کند.

مدل‌های CSE نیز از بدنه آلومینیومی مستطیلی استفاده می‌کنند و برای نصب روی دیوار، ماشین‌آلات یا سازه‌های صنعتی طراحی شده‌اند.

درجه حفاظت IP66 چه اهمیتی دارد؟

درجه حفاظت IP66 یکی از ویژگی‌های مهم بسیاری از ایستگاه‌های کنترل Cortem است. این سطح حفاظت یعنی طراحی محفظه در برابر ورود گردوغبار و نفوذ شدید آب مقاومت بالایی دارد.

این ویژگی مخصوصاً زمانی اهمیت دارد که شستی در فضای باز، پالایشگاه، کارخانه یا محیط‌هایی نصب شود که تجهیزات در معرض گردوغبار، رطوبت یا شست‌وشوی صنعتی قرار می‌گیرند.

البته برای حفظ این سطح حفاظت، گلند کابل، نوع ورود کابل و اجرای نصب نیز باید مطابق دستورالعمل سازنده انتخاب شوند.

کاربرد شستی استارت استاپ Cortem

شستی‌های Cortem محدود به کنترل یک نوع دستگاه نیستند. بسته به طراحی مدار، می‌توان از آنها برای کنترل طیف وسیعی از تجهیزات استفاده کرد، از جمله موتورهای الکتریکی، پمپ‌های فرآیندی، فن‌ها، کمپرسورها، تجهیزات انتقال مواد، ماشین‌آلات صنعتی و سیستم‌های کمکی.

Cortem سری CSC را به‌طور مشخص برای کنترل و سیگنال‌دهی تجهیزات نصب‌شده روی ماشین‌آلات یا تجهیزات کنترل‌شونده از فاصله معرفی کرده است.

به همین دلیل این نوع ایستگاه کنترل می‌تواند در کنار خود تجهیز نصب شود تا اپراتور بدون مراجعه به اتاق کنترل امکان اجرای فرمان اصلی را داشته باشد.

کاربرد در پالایشگاه و پتروشیمی

یکی از مهم‌ترین بازارهای تجهیزات Cortem صنایع نفت و گاز است. در این صنایع، بسیاری از نقاط فرآیندی در محدوده‌های دارای طبقه‌بندی خطر قرار می‌گیرند.

شستی استارت استاپ ضد انفجار را می‌توان برای کنترل محلی تجهیزاتی مانند پمپ‌ها، موتورهای خطوط فرآیندی، فن‌های صنعتی و تجهیزات جانبی استفاده کرد.

اسناد Cortem نیز کاربرد سری‌های ضد انفجار این شرکت را در صنایع شیمیایی، پتروشیمی، تأسیسات ساحلی و فراساحلی و سایر محیط‌های نیازمند تجهیزات ضد انفجار اعلام می‌کنند.

انواع فرمان Start/Stop در Cortem

یکی از نکات مثبت این برند، تنوع آرایش فرمان است. الزاماً همه محصولات فقط دو دکمه ساده سبز و قرمز ندارند.

برای مثال در خانواده CSC می‌توان از سلکتور مخصوص کنترل موتور با وضعیت‌های STOP / 0 / START استفاده کرد. در یک نسخه، اهرم از START و STOP به وضعیت صفر برمی‌گردد. نسخه دیگری از START به صفر بازمی‌گردد اما STOP حالت ثابت دارد و امکان قفل کردن آن نیز وجود دارد.

بنابراین بهتر است قبل از خرید مشخص شود اپراتور به دو شستی مستقل نیاز دارد یا سلکتور سه‌حالته Start/Stop برای پروژه مناسب‌تر است.

جدول مشخصات فنی شستی استارت استاپ Cortem

نکته: Cortem شستی Start/Stop را در چند سری مختلف تولید می‌کند. چون در لیست ارسالی شما شماره مدل دقیق درج نشده، جدول زیر مشخصات رایج خانواده‌های ضد انفجار Cortem مانند CSC-CS را نشان می‌دهد و نباید به‌عنوان دیتاشیت یک کد سفارش مشخص در نظر گرفته شود.

مشخصات مربوط به IP66، بدنه آلومینیومی، مناطق نصب و نوع حفاظت بر اساس اطلاعات رسمی خانواده CSC-CS شرکت Cortem نوشته شده‌اند.

تفاوت شستی معمولی و شستی ضد انفجار Cortem

شستی معمولی برای محیط‌های صنعتی عادی طراحی می‌شود، اما در مناطق دارای گاز یا گردوغبار قابل اشتعال نمی‌توان صرفاً به عملکرد الکتریکی کلید توجه کرد.

در این شرایط بدنه، نحوه ورود کابل، نوع حفاظت، کنتاکت‌ها و حتی روش نصب اهمیت دارند.

محفظه‌های Cortem در مدل‌های مناسب مناطق خطرناک به شکلی طراحی می‌شوند که الزامات استاندارد مربوط به محیط‌های انفجاری را برآورده کنند. برای مثال سری CSC دارای گواهی‌های ATEX و IECEx است و Cortem برای آن حفاظت Ex db و Ex tb اعلام کرده است.

تأییدیه‌های Cortem

در پروژه‌های نفت، گاز و پتروشیمی صرفاً عبارت «ضد انفجار» روی محصول کافی نیست. باید مشخص شود تجهیز چه گواهی و چه مارکینگ حفاظتی دارد.

برای نمونه، Cortem برای سری CSC-CS مدارک ATEX و IECEx ارائه کرده و مارکینگ‌های مرتبط با حفاظت در برابر گاز و گردوغبار را اعلام می‌کند.

البته مارکینگ نهایی باید از روی مدل و کد دقیق محصول سفارش داده‌شده کنترل شود، زیرا نمی‌توان تأییدیه یک سری را بدون بررسی به تمام پیکربندی‌های ممکن تعمیم داد.

نکات مهم هنگام خرید شستی استارت استاپ Cortem

هنگام سفارش این محصول فقط نام Cortem و عبارت Start/Stop کافی نیست. نوع محیط، Zone، نوع گاز یا گردوغبار، تعداد کنتاکت‌ها، عملکرد لحظه‌ای یا ثابت، نوع شستی یا سلکتور، نحوه ورود کابل و ولتاژ مدار کنترل باید مشخص شوند.

همچنین اگر تجهیز برای یک پروژه نفت و گاز خریداری می‌شود، بهتر است کد کامل سفارش، پلاک محصول و گواهی مرتبط با همان مدل قبل از نهایی شدن خرید بررسی شوند.

این بررسی ساده مانع از خرید محصولی می‌شود که از نظر ظاهری کاملاً مناسب است اما از نظر مشخصات حفاظتی یا مدار فرمان با پروژه هماهنگی ندارد.

تشخیص اصالت تجهیزات Cortem

موضوع اصالت کالا در تجهیزات ضد انفجار اهمیت بسیار زیادی دارد. Cortem در کاتالوگ رسمی خود اعلام می‌کند که محصولات شرکت دارای برچسب غیرقابل جدا شدن، هولوگرام و کد یکتای حروفی-عددی هستند تا امکان بررسی اصالت محصول فراهم شود.

در نتیجه هنگام خرید شستی استارت استاپ Cortem بهتر است علاوه بر ظاهر دستگاه، مواردی مانند پلاک مشخصات، کد محصول، هولوگرام، مارکینگ ضد انفجار و گواهی مربوط به مدل نیز بررسی شوند.

مزایای شستی استارت استاپ برند Cortem

مهم‌ترین مزیت این محصول را باید در ترکیب کنترل ساده تجهیزات و امکان استفاده در محیط‌های صنعتی پرخطر دانست. اپراتور بدون نیاز به مراجعه دائمی به تابلو برق می‌تواند فرمان لازم را از محل مناسب صادر کند.

از طرف دیگر، وجود مدل‌های مختلف با شستی، سلکتور و چراغ سیگنال باعث می‌شود بتوان ایستگاه کنترل را مطابق نیاز واقعی پروژه انتخاب کرد.

ساختار مقاوم، بدنه آلومینیومی در بسیاری از سری‌ها، درجه حفاظت IP66 و وجود نسخه‌های مناسب Zoneهای خطرناک نیز باعث شده محصولات Cortem گزینه شناخته‌شده‌ای برای پروژه‌های صنعتی باشند.

جمع‌بندی

شستی استارت استاپ Cortem یک راهکار صنعتی برای کنترل محلی موتور، پمپ، فن و سایر تجهیزات الکتریکی است. در مدل‌های ضد انفجار، طراحی بدنه و اجزای داخلی امکان استفاده از تجهیز را در محیط‌های دارای گاز یا گردوغبار قابل اشتعال فراهم می‌کند.

وجود نسخه‌های مناسب Zone 1، Zone 2، Zone 21 و Zone 22، درجه حفاظت IP66 و تنوع در نوع شستی و سلکتور از مهم‌ترین دلایل استفاده از ایستگاه‌های کنترل Cortem در صنایع نفت، گاز، پالایشگاه و پتروشیمی است.

برای انتخاب دقیق، بهتر است کد مدل روی پلاک محصول مشخص شود؛ چون Cortem چند خانواده Start/Stop دارد و مشخصات الکتریکی، مارکینگ ضد انفجار و آرایش کنتاکت‌ها با توجه به کد سفارش تغییر می‌کنند.